Cmentarz parafialny i Kalwaria Kokanińska.

            Współczesny cmentarz w Kokaninie ma już ponad 140 lat. Wcześniej zmarłych chowano przy kościele, w centrum wioski (zgodnie z zaleceniami Soboru Rzymskiego z 1059 roku). Jednak po tragicznym pożarze wcześniejszej świątyni w 1881 roku, wywołanym uderzeniem pioruna, zapadła decyzja o przeniesieniu cmentarza na obecny teren. Najstarsze zachowane miejsce pochówku pochodzi z 1886 roku. Jest to grobowiec, w którym spoczęły szczątki Piotra Czerniaka, który, jak głosi napis, był właścicielem dóbr Kokanin. Kolejne historyczne nagrobki pochodzą już z dwudziestego stulecia.

            Na terenie cmentarza pochowano sześciu kapłanów, którzy pracowali w kokanińskiej parafii; są wśród nich: śp. ks. Kazimierz Tyszkowski oraz śp. ks. Prefekt Józef Bronisław Szafnicki. Pierwszy, zmarły w 1889 roku był budowniczym obecnego kościoła parafialnego, drugi dokończył dzieło poprzednika oraz był inicjatorem i w dużym stopniu budowniczym graniczącej z terenami cmentarza Kalwarii. Spośród innych osób duchownych miejsce wiecznego spoczynku znalazły tu śp. Siostry z Klasztoru Karmelitanek Bożych w Niedźwiadach.

            W 2015 roku, wysiłkiem mieszkańców parafii, przy wejściu na cmentarz wzniesiono obelisk upamiętniający bitwę z 23 lutego 1813 roku pomiędzy żołnierzami francusko-sasko-polskimi a Rosjanami do jakiej doszło w okolicach Kokanina w trakcie kampanii napoleońskiej. Wedle relacji około 1000 osób pochowano we wspólnej kwaterze na terenie, na którym później założono kokanińską nekropolię. Na dziś brak jest informacji na temat dokładnego miejsca spoczynku żołnierzy.

 

            Z terenami cmentarza sąsiaduje wspomniana wyżej Kalwaria. Zajmuje około 1,5 hektara powierzchni. Jej budowę rozpoczął ks. Szafnicki w 1895 (tzw. Małą Drogą Krzyżową) oraz kamienną kaplicą symbolizującą Grotę Grobu Pańskiego. Dzieło dokończył (tzw. Dużą Drogą Krzyżową)  w 1934 roku ks. Jerzy Bekier. Centralnym punktem, rozciągającej się po północnej stronie cmentarza Kalwarii, jest „Golgota” z trzema krzyżami ustawionymi na usypanym pagórku, nawiązująca do miejsca ukrzyżowania i śmierci Pana Jezusa. Symboliczne nawiązanie do Jerozolimy stanowi także sadzawka z wysepką – „Betsaida” – Sadzawka Owcza, miejsce w którym Jezus uzdrowił paralityka (J 5, 1-18). Na wysepce usadowiono rzeźbę pelikana, karmiącego swoją piersią trójkę piskląt – symbol poświęcenia (Chrystusa Eucharystycznego). Całość założenia uzupełniała drewniana kapica „Betlejem”, która spłonęła w 1986 roku.

            Od 1992 roku architektura Drogi Krzyżowej jest wpisana na listę zabytków. W 2010 dzięki nakładom i wysiłkom parafian tereny Kalwarii poddano rewitalizacji.